|
Rahmi
|
 |
« : 30 Haziran 2008, 21:37:04 » |
|
Baş Ağrılarını Nefes Egzersizleri İle Hafifletin* *Baş ağrılarının
önemli
bir kısmını gerilim tipi baş ağrıları oluşturmaktadır. Gerilim baş
ağrılarının tüm baş ağrılarına oranı yüzde 70`in üzerindedir ve bu
oran
giderek artmaktadır. Kas kasılmalarına bağlı olarak ortaya çıkan
gerilim
tipi baş ağrılarında çok farklı etkenler rol oynar. Gerilim tipi baş
ağrısı
genellikle boyun bölgesinden başlayarak ve başa doğru yükselerek,
sıkıştırıcı bir ağrı şeklinde seyreder. Bu belirtiyle beraber başta
yanma
hissi, keçeleşme, dokunma karşısında hassasiyet gibi bulgular ortaya
çıkabilir.
Ağrı Uzmanı Prof.Dr. Ayşen Yücel, gerilim tipi baş ağrılarını ve
nefes
egzersizleriyle giderilmesinin yollarını anlattı.
Gerilim tipi baş ağrıları, perikranyal kas bozukluğu ile birlikte olan
ve
olmayan diye iki alt gruba ayrılır. Bir takım etkenler perikranyal
kaslar
dediğimiz, kafamıza yapışan bu kasların etkilenmesine neden olur. Bu
kaslar
muayene sırasında ya da özel cihazlarla saptanabilmektedir. Aslında
gerilim
tipi baş ağrılarının kendi içinde de tipleri vardır. Kronik gerilim
baş
ağrısında hasta, ensesinden kafasına doğru ilerleyen ağrıyı her gün
yaşar.
Akşamüstü saatlerinde ağrı artan bir şekilde hissedilir.
Bunun yanında epizodik gerilim baş ağrıları vardır ki, ataklarla gelen
bu
ağrılar migrenle en çok karıştırılan ağrı grubunu oluşturur. Bu
hastaların
büyük çoğunluğu migren tanısı alıp migren tedavisi görebilmektedir ve
çoğu
da "Günlük müzmin baş ağrısı" dediğimiz ağrı tipine dönmeye müsaittir.
Baş
ağrısı kliniklerine başvuranların büyük bir kısmını "günlük süreğen
baş
ağrısı" dediğimiz tipte ağrı çekenler oluşturmaktadır.
Bu hastalarda baş ağrısının günlük hale gelmesinin en önemli nedeninin
ağrı
kesicilerin aşırı kullanımı olduğu düşünülmektedir. Ağrı kesici
alınmadığında baş ağrısı ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu baş ağrısı
tipine
analjezik (ağrı kesici) çekilme baş ağrısı da denilmektedir. Bu tip
ağrı
çeken hastalar sabah uyanır uyanmaz ağrıyı fark eder. Ağrıyla
birlikte
bulantı, yorgunluk, uyku bozuklukları, hafıza ve konsantrasyon
bozukluğu da
görülebilmektedir.
Yanlış tedavi ağrıyı kronikleştirebilir
Hem gerilim, hem de migren türü baş ağrıları bir süre sonra kronik
ağrılara
dönüşebilir. Bunun en önemli nedenlerinden biri de yanlış
tedavilerdir. Çok
ağrılı hastalar, zamanla bilinçsiz şekilde ağrı kesici miktarını
artırırlar.
Bir süre sonra ağrı kesicilerin yarattığı baş ağrıları ortaya çıkar.
Bazen
migren hastalarında, ağrı beklentisinin yarattığı gerilim de, gerilim
tipi
ağrının oluşmasına neden olabilir. Ağrı, hastanın psikolojisini ve
günlük
yaşantısını olumsuz etkilemesi nedeniyle mutlaka tedavi gerektiriyor.
Baş ağrılarının bir kısmının nedeni ise boyundur. Boyun kaynaklı baş
ağrıları, servikojenik (boyun kaynaklı) terimiyle ifade edilir.
Servikojenik
baş ağrıları, boyun ve kafa arasında yer alan sinir kökü, kemik, kas,
eklem
ve disk gibi yapıların çeşitli bozuklukları baş ağrısı şeklinde
belirti
vermesi ile ortaya çıkar.. Genelde tek taraflı görülen ağrılar,
boyundaki
bozuklukların yerine ve derecesine göre her iki tarafta da ortaya
çıkabilir.
Ağrının şiddeti ve süresi hastadan hastaya değişir. Ağrı genellikle
boyundan
başlar, zonklayıcı ve batıcı olmayan bir karakterde seyreder. Bu
saydığımız
baş ağrısı tiplerinde kas kasılmasının yanı sıra endişe ve stresle
mücadelede de gevşeme egzersizleri faydalı olur. Hastalara ilaç
tedavisi,
bazı enjeksiyonlar, akupunktur uygulamalarının yanı sıra gevşeme
egzersizleri de diğer tedavileri tamamlayıcı olarak önerilir.
Gevşeme egzersizleri ile var olan ağrıları nasıl azaltıyor?
Gevşeme egzersizleri. gerek ağrının oluşturduğu stres ve endişe ile
mücadeleyi sağlayarak, gerekse ağrıya neden olan kas kasılmasını
kişinin
kendi iradesi ile ortadan kaldırması ile etkili olmaktadır.
Egzersizlerin her gün, gün sonunda yapılması önerildiği gibi,
özellikle
gerilim tipi baş ağrıları ya da kas kasılması ağrıları olan
kişilerde,
ağrının başlayacağını hissetttikleri anda bu egzersizlerin yapılması
önerilmektedir. Öyleki, ofiste otururken, akşam eve gelince, gece
yatmadan
önce ve hatta sıkışık trafikte araba kullanırkan bile yapılabilir.
Kaygı, endişe ve stresle mücadelede kullanılan doğal tekniklerden bir
tanesi
olan gevşeme egzersizleri, kişinin kendi kaslarını kendi kontrolü
altında
tutması ana fikrinden hareketle yapıldığı için sadece stresle
mücadelede
değil, özellikle kas kasılması kökenli sırt ve bel ağrılarının yanı
sıra baş
ağrılarında da çok etkili olmaktadır.
Gevşeme egzersizleri nasıl yapılıyor?
Bu çalışmada amaç vücudumuzdaki kas gruplarının kasılmasını, sonrada
gevşetilmesini içeriyor.
Gevşeme egzersizlerini genel olarak loş ışıklı, sakin bir odada
mümkünse
uzanarak yapmak daha doğru bir yaklaşım. Bazen uzanarak egzersiz
yapmak
uyuma gereksinimi yaratabilir, bu durumda da rahat bir koltukta
oturarak
yapılması önerilir. Müzik, yapılacak egzersize katkıda bulunabilir.
Uygulama
sırasında bedeni sıkan kemer, ayakkabı ve dar elbiselerin çıkarılması
ve
rahat bir kıyafet giyilmiş olması gerekiyor. Bu egzersizlerin günde en
az
bir kez yapılması ile alışkanlık kazanılarak çok farklı ortamlarda da
yapılması mümkün.
Örnek bir egzersiz verelim:
Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin bir nefes alın, nefesinizi
tutun ve
verin. İki elinizi iyice sıkın. Ellerinizin gerginliğini hissedin.
İsterseniz 5'e kadar sayabilirsiniz. Sonra gevşetin. Ellerinizin ne
kadar
gevşediğini hissedin. Yavaşça derin bir nefes alıp nefesinizi tutun
ve
bırakın.
Yumruklarınızla birlikte kollarınızı iyice sıkın. Ellerinizdeki ve
kollarınızdaki gerginliği hissedin. Sonra gevşetin. Ne kadar
gevşediğinizi
hissedin. Yavaşça derin bir nefes alıp nefesinizi tutun ve bırakın.
Omuzlarınızı yukarı doğru kaldırmaya çalışın ve sıkın. Sonra yavaşca
gevşetin. Omuzlarınızdaki gevşemeyi hissedin. Yavaşça derin bir nefes
alıp
nefesinizi tutun ve bırakın. Başınızı çeneniz göğsünüze değecek
şekilde öne
doğru bükün ve boynunuzdaki gerilmeyi hissedin. Sonra gevşetin ve
gevşemeyi
hissedin.
Egzersizin devamında aynı uygulamar ayaktan başlayarak bacaklara,
kalçaya,
bel ve sırta doğru yapılarak, egzersiz sonunda tüm kasların kasılıp
gevşetilmesi ile sonlandırılır. Egzersizin tümü yapılabileceği gibi
seçici
olarak da uygulanabilir.
|
