|
Rahmi
|
 |
« : 21 Haziran 2008, 19:49:53 » |
|
İyi bir çay nasıl demlenir?
Çay, nem ve harici kokulardan etkilenmeyecek şekilde kapalı ambalajda muhafaza edilmeli.
Çay iyi su ile yapılır.
Kireçli, madenli, klorlu su ile çay olmaz
Çayın suyu mutlaka yumuşak huylu, kireç sertliğinden uzak, tatlı bir su olmalı.
Porselen demlik tercih edilmeli.
Madenî, hele alüminyum demlikte iyi çay olmaz.
Demlik önceden ısıtılmalı.
Temiz demlik içine beher bardak için bir çay kaşığı dolusu çay konularak ılık su ile yıkanmalı.
Su tam kaynama noktasında iken hemen alınıp demliğe aktarılmamalıdır.
Demliğe aktarılırken, kaynamanın durması, 100 C'den birkaç derece aşağı sıcaklıkta olmasına dikkat edilmelidir.
Çaydanlıkta kaynar suyun ateşi kısılarak demlik çaydanlığın üzerine oturtulmalı ve dem kaynatılmamalıdır.
Demleme esnasında demliğin üzereine temiz bir bez konulmalıdır.
Demliğin ağzı alüminyum folyo ile huni şeklinde kapatılmalıdır.
Demleme esnasında demlik katti surette sallanmamalıdır.
Çayın demlenme süresi yabancı çaylarda 5-7 dakika Türk çaylarında 10-15 dakika olmalıdır.
Demleme müddeti çayın cinsine ve içenin zevkine göre değişir, aromanın tam elde edilmesi için bu süre Türk çaylarında 20-25 dakikaya kadar çıkartılır, yabancı çaylarda ise 10-15 dakikayı aşmamalıdır.
Demlenmeden sonra, dem ile posa birbirinden ayrılmalıdır. Dem porselen bir kaba aktarılmalıdır.
Demlenen çay yarım saat içinde içilmelidir.
Çay'ın tarihçesine girmeyeceğim. Çay içmesini bilmek kadar asıl önemli olan çayı demlemesini bilmektir. Herkes çay içemez, herkes de güzel tavşan kanı çay demleyemez.
Genelde yapılan ve klasik olarak uygulanan metot aslında çay'ın demlenmesi değil, çayın yakılmasıdır. Çay yakılmadan demlenmelidir. Nasıl mı? Az aşağıda...
Burada önemli olan başka bir unsur da çayın kalitesi. Ben sizin damak zevkinize en uygun çayı satın aldığınızı ve onunla çayı demlediğinizi varsayıyorum. Doğrusuda bu. Ancak deneyimlerim, çayın aslında kalitesi kadar demlenme şekliyle de verdiği dem'in kalitesi arasında doğru bir orantı olduğunu göstermiştir.
Pekala diyelim güzel bir suyunuz da var. Her suyun çayı güzel olmaz. Bu noktada suyunuzunda önemine dikkati çekmek istiyorum. Bir kere suyunuz, soğuk olmalı. soğuk suyla yapılan çay güzel olur. Dene göreceksin, ne demek istediğimi.
Bir kaç metot var, ben size bunlardan 2 tanesini anlatayım.
Birincisi güzel bir çay demeleyip hemen tüketmek için olanını:
Suyu, çaydanlığa koyun ve ateşi "orta ayara ateşe" alın ve çay suyunun kaynamasını bekleyin. Çay suyu kaynadıktan sonra hemen demleme işlemine girişmeyin, bırakın çay suyu biraz daha kendi halinde kaynamaya devam etsin. Buharı çıksın.
Sonra, kaynayan çay suyundan ölçünüze göre demlik'e aktarın. Örneğin bir çay bardağı, ya da su bardağı ile içiyorsanız ona göre kendinize bir ölçü geliştirin. Benim ölçülerim şöyle. Bir büyük su bardağı için bir tatlı kaşığı çay... yani 10 bardak çay içilecekse, beş bardak su demliğe aktarırım.
Sonra beş tatlı kaşığı silme dolu çayı yavaş yavaş demliğe bırakırım. Püf noktası anlaşıldı mı? Tersten tekrar edeyim. çayı demliğe döküp, suyu üzerine ilave ETMİYORUM. Suyu koyuyorum ve çayı üzerine bırakıyorum, yavaşça nazikçe. Bir ritüel içinde. Çay böylece, kendiliğinden yavaş yavaş sıcak suyla kaynaşacak ve yapraklarını yavaş yavaş açıp rengini ve demini vererek, kendiliğinden demliğin dibine inecek. Püf noktası bu...
Ne kadar zamanda demlenir derseniz, konulan çay miktarına göre çayın tamamı demliğin dibine indiğinde, çay tavşan kanı ve o hafif buruk tadıyla içilmeye hazır hale gelecektir. Demlenme süresini böyle tayin edebilirsiniz.
Peki diğer metot nasıl?
2.metot : çayı uzun süre sonra tüketmek zorunda iseniz, yani bir bardak içeceksiniz sonra yarım saat sonra bir tane daha içecekseniz, o durumda yapmanız gereken;
çaydanlığın altına soğuk suyu koyun, demliğe de demleyeceğiniz kadar soğuk suyu koyun. Sonra demliğe, gene kendi ölçünüze göre suyu koyun ve üzerine çayı aynı yöntemle ilave edin. Buradaki püf noktası suyun soğuk olması ve aynı anda çayın demliğe bırakılması ama dikkat edilmesi gereken nokta çayın gene soğuk suyun üzerine bırakılması.
sonra çaydanlığın altını yakın ve alttaki su kaynadıkça, demlikteki suda ısınmaya başlayacak ve dem yavaş yavaş kendini bırakacak. diğer metoda göre biraz daha uzun bir demlenme süresi (yaklaşık 2 katı kadar) olacaktır. Ancak bu durumda demlediğiniz çayı gün boyu içebilirsiniz. acıma yapmaz.
Evet son olarak da ilave etmek istediğim hususlar, Çaylarınızı az şekerli ve ince belli çay bardaklarından için. Ya da benim gibi, büyük bardaklarda akşama kadar bolca için. Çaydan zarar gelmez. Çay'ın çok faydası olduğu bilimsel ancak çay'ı yemeklerden hemen sonra tüketmeyin, çünkü yedikleriniz bağırsakta emilirken çay bu emilme sırasında demirin emilmesini engelliyor. O nedenle çaylarınız yemeklerden yarım ila bir saat sonra tüketin. Çay acı ise tam demlenmemiş demektir, midenize zarar verir.
Kafkas Usulü
Çay Demleme
Çayı genellikle kaynamış su ile demleriz. Gerçi bir kısmımız çayı demlemeden önce demlikteki çayı soğuk su ile yıkayıp çayın tozunu bu su ile akıtmayı tercih ederiz. Ama Kafkas usulü çay demleme bunlardan tamamıyla farklı bir demleme türü.
Çay demliğe alınıp yıkanıyor ve tozu suyla akıtıldıktan sonra yıkanmış çayların üzerine soğuk su konuyor. Çaydanlığın alt kısmına da su doldurulup ocağa konuyor. Çaydanlığın alt kısmındaki su ısınırken demlikteki soğuk su da yavaş yavaş ısınıyor. Çay böylelikle ağır ağır demleniyor, kokusunu ve tadını da daha rahat suya veriyor.
Aşırı sıcak ile haşlanan demleme yönteminde ortaya çıkan çayın sağlık için zararlı maddeleri de bu demleme yönteminde bertaraf edilmiş oluyor. Kafkasya'da sıcak yaz aylarında göçebelerin tercih ettiği bu demleme yöntemi denenmeye değer.
|
